• Laura

De perfecte schaamlippen

Updated: Apr 9

Ontzettend veel (jonge) vrouwen vragen het zich af, beschaamd, anoniem op een forum: ben ik wel ‘normaal’, daarbeneden? Vaak gaat het dan over hoe de schaamlippen eruitzien: te lang, uitstekend, te donker, te rommelig, ongelijk… Sommigen hebben van een (nogal respectloze) bedpartner negatief commentaar gehad over hun schaamlippen. En steeds vaker wordt er gevraagd naar een schaamlipverkleining bij de plastisch chirurg, in een poging de perfecte schaamlippen te creëren. Maar wat zijn de perfecte schaamlippen? Wat zijn op z’n minst ‘normale’ schaamlippen? En is chirurgie de oplossing?


Allereerst: er bestaat niet zoiets als een ‘normaal’ uitziende vulva. [Ik gebruik hier ‘vulva’ voor dat lichaamsdeel wat vaak – ten onrechte – ‘vagina’ wordt genoemd. Vulva is het woord voor de uitwendige geslachtsorganen, terwijl de vagina het kanaal tussen ingang en baarmoedermond is.] Er is een onwijze diversiteit aan vormen, kleuren en maten, vooral bij de binnenste schaamlippen. Eigenlijk zijn al deze variaties dus ‘normaal’. Soms zijn het smalle randjes die helemaal verborgen liggen achter de buitenste schaamlippen. Meestal zijn ze groter. Bij het merendeel van de vrouwen zijn ze langer dan de buitenste schaamlippen en ‘steken ze uit’. Vrijwel altijd is er een verschil in vorm en grootte tussen de lippen links en rechts. Bij de meeste vrouwen zijn de binnenste schaamlippen 1-5 cm lang op het punt waar ze het meeste uitsteken, maar dit is een gemiddelde, en ook kleiner of groter is nog steeds gangbaar.

Er is een onwijze diversiteit aan vormen, kleuren en maten, vooral bij de binnenste schaamlippen. Eigenlijk zijn al deze variaties dus ‘normaal’.

Schaamlippen zijn dus lang of kort, uitstekend of weggestopt, bruin, roze, rood of paars, meer of minder opgezwollen, bobbelig of glad… Alles kan. We zien zo weinig verschillende vulva’s in ons leven – tenzij we gynaecoloog zijn of bij een waxsalon werken – dat we eigenlijk géén idéé hebben. De meest zichtbare vulva’s zijn de getekende versies in een biologieboek of, jawel, de vulva’s in porno. De pornopoes, waar de binnenste schaamlippen niet of nauwelijks te zien zijn achter een recht spleetje. Omdat dit de norm lijkt te zijn, is het moeilijk om onszelf ervan te overtuigen dat vulva’s en hun schaamlippen ook normaal zijn als ze niet lijken op de pornopoezen. Het wordt vaak ook nogal overdreven hoeveel waarde bedpartners hechten aan het uiterlijk van de schaamlippen. Natuurlijk zijn ook zij vaker geconfronteerd met de afwezige binnenste lippen in porno, maar de meeste mannen en vrouwen die meerdere vulva’s in het echt hebben gezien weten dat er een grote diversiteit bestaat. Als iemand je vertelt dat je schaamlippen lelijk of afwijkend zijn, zegt dit vooral een hoop over de onzekerheid en onwetendheid van deze persoon. Het is dus een mythe dat de pornopoes de standaard is. Zeker bekeken vanuit het perspectief van gezondheid of seksueel plezier, maakt de grootte of vorm van schaamlippen niets uit. De schaamlippen worden ook niet groter van masturberen of van het hebben van veel seks, wat ook nog her en der geloofd wordt. En nu we het erover hebben, moeten we ze überhaupt wel ‘schaam’ lippen noemen? We horen af en toe ook al alternatieve namen, zoals vulvalippen of labia. Want waarom hebben we geleerd ons ervoor te schamen?

Beter kunnen we met iets meer liefde en waardering naar die schaamlippen kijken, want ze zijn best nuttig!

Beter kunnen we met iets meer liefde en waardering naar die schaamlippen kijken, want ze zijn best nuttig! Ze beschermen de rest van de vulva tegen schurende kleren en schadelijke bacteriën. Bij seksuele opwinding vullen de buitenste en binnenste lippen zich met bloed, zwellen ze op en vormen ze zo een soort stootkussentjes. Ze hebben veel zenuwuiteinden waarmee we plezier beleven tijdens seks, en ze produceren vocht wat seks makkelijker en prettiger maakt. De binnenste schaamlippen zijn ook verbonden met de clitoris, waardoor beweging van deze lippen aanraking extra lekker kan maken. Soms wordt geklaagd dat te lange schaamlippen mee naar binnen worden genomen bij penetratie, maar dit is niet het geval bij voldoende opwinding (en dus zwelling), waardoor ze meer gaan open staan. De binnenste schaamlippen geven juist wat extra ‘grip’ op datgene wat de vagina ingaat – en bieden zo ook wat extra sensatie voor de penis, bijvoorbeeld. En toch, voor de meeste meisjes en vrouwen is het niet zo makkelijk om ook van dit lichaamsdeel te houden. We zien weinig vulva’s, en horen weinig over het genot wat we eraan kunnen beleven. Dit zorgt voor schaamte en twijfel. Tijdens de puberteit worden de buitenste schaamlippen voller en de binnenste groeien uit. Deze verandering kan flink wat onzekerheid teweegbrengen, en vragen soms jonge pubers al om een labiaverkleining. De ‘schaamlipcorrectie’ of labiareductie is wereldwijd een van de snelst groeiende soort cosmetische ingrepen – in de meeste gevallen gedaan vanwege schoonheids-redenen, zonder medische noodzaak. (Zelfs de naam, die impliceert dat er iets ‘gecorrigeerd’ moet worden, laat zien dat er weinig bekend is over hoe het overgrote deel van de vulva’s eruitzien.) Meestal vragen vrouwen bij deze operatie om hun binnenste schaamlippen in te korten. Er zijn ook (in zeldzame gevallen) vrouwen met schaamlippen die echt oncomfortabel zijn voor ze – waarbij zitten pijnlijk is of de lippen makkelijk in een rits terecht komen, bijvoorbeeld. Of vrouwen waarbij de binnenste schaamlippen zo kort zijn dat ze voor pijn of infecties zorgen. In deze gevallen, als er een medische noodzaak is, verwijst in principe de huisarts door naar een gynaecoloog.

Uit onderzoek blijkt dat als verminderde zelfverzekerdheid de drijvende kracht is achter de operatie, de operatie het probleem meestal niet oplost. De oplossing is dan misschien wel te vinden in meer kennis over vulva’s en schaamlippen, en wat ‘normaal’ eigenlijk is.

Vrouwen kunnen natuurlijk kiezen voor een ingreep aan de schaamlippen alleen voor schoonheids-redenen, ook als er geen gezondheidsproblemen zijn. Er zijn vrouwen die zich echt pas weer vrij en zeker genoeg voelen om naar de sauna of het zwembad te gaan na een operatie. Wel is het belangrijk om bij de keuze voor een schaamlip-operatie goed te overwegen wat de risico’s, voordelen en alternatieven zijn. De operatie wordt tijdens een dagbehandeling uitgevoerd, meestal onder plaatselijke verdoving, en het herstel duurt voor de meeste vrouwen ongeveer twee weken. Zoals bij elke operaties zijn er risico’s op infecties en bloedingen. Sommige vrouwen houden last van littekenweefsel. Er bestaat ook een risico op verminderde seksuele sensaties na de operatie. Omdat de schaamlippen een hoop belangrijke functies hebben, is het niet aan te raden te veel weg te halen. Bij schaamlip-reducties kan er alleen schaamlipweefsel worden weggehaald, maar vaak wordt er ook weefsel rondom de clitoris weggehaald om het in evenwicht te houden. Een operatie mag vanaf 18 jaar, mede omdat tijdens de puberteit alle schaamlippen nog doorgroeien – het kan dus ook dat de groeiende buitenste lippen zorgen dat de binnenste later minder te zien zijn. Onthoud bij de keuze overigens ook dat een plastisch chirurg financieel belang heeft bij het aanraden van een ingreep.

Lijkt een operatie de enige oplossing voor de ontevredenheid met je schaamlippen? Zijn er ook alternatieven? Uit onderzoek blijkt dat als verminderde zelfverzekerdheid de drijvende kracht is achter de operatie, de operatie het probleem meestal niet oplost. De oplossing is dan misschien wel te vinden in meer kennis over vulva’s en schaamlippen, en wat ‘normaal’ eigenlijk is. Veel vrouwen gaan hun vulva meer waarderen als ze er vaker en aandachtiger naar kijken, en als ze leren over de diversiteit die bestaat. Hoe meer ‘normale’ vulva’s ze zien, hoe tevredener ze zijn met hun eigen vulva, blijkt uit onderzoek van het AMC. Er is niets mis met een vulva waar geen fysieke hinder aan ondervonden wordt. Liever dan chirurgie, is het aan te raden om te leren van je eigen vulva te houden zoals ze is, met al het fijns dat ze je kan geven. Jij en je schaamlippen verdienen het om te vrijen met mensen die met respect omgaan met jou en de vele verschillende soorten schaamlippen die er bestaan. De schaamlippen waar je met liefde naar kijkt, dát zijn de perfecte schaamlippen. Meer weten? Hoe zien al die verschillende vulva’s er dan uit? Een aantal kunstenaars en verzamelaars proberen de diversiteit te laten zien, allen gebaseerd op echte vulva’s:

Meer lezen of zien over dit onderwerp kan bijvoorbeeld bij de VPRO serie van de Sekszusjes, in de eerste aflevering, en deze twee (Engelstalige) pagina’s van Scarleteen en the Labia Library. Hoewel deze blog is gebaseerd op betrouwbare medische bronnen, ben ik geen arts. Ga voor medisch advies vooral langs je huisarts.


Ik heb deze blog in eerste instantie geschreven voor sexpower.online, een online service voor advies, coaching en therapie op het gebied van seksualiteit.


Behoefte aan een gesprek over seks? Neem contact met me op voor laagdrempelige ondersteunende gesprekken (voor een prettige prijs).

  • Instagram